70 jaar Coöperatieve Vereniging van Vletterlieden

07 januari 2016

 

De vletterlieden zijn onlosmakelijk verbonden met de havens en de sluizen van het Noordzeekanaalgebied. Al sinds de opening van het Noordzeekanaal in 1876, waarvan de laatste zeventig jaar onder de paraplu van de Coöperatieve Vereniging van Vletterlieden (CVV) in IJmuiden. Een interview met voorzitter Mark Emmelot.  

Mark -Emmelot“Naast het Loodswezen en de sleepdiensten zijn wij een dienstverlenend bedrijf”, zegt CVV-voorzitter Mark Emmelot. De 52 leden van de coöperatie zijn een belangrijke schakel in de afhandeling van het scheepvaartverkeer.

“Elk zeeschip dat via het sluizencomplex zijn weg vervolgt, maakt gebruik van vletterlieden. Dat geldt ook voor vaartuigen met een lengte van 75 meter en meer”, vervolgt Emmelot.


De serviceverlening gaat 24 uur per dag door, 365 dagen per jaar. Het kantoor van CVV zit op het sluizencomplex.

Behalve de Noordersluis zijn de havens van Tata Steel het belangrijkste werkgebied voor de vletterlieden. “Wij hebben op beide locaties continu mensen rondlopen”, zegt de voorzitter. Ga maar na: bij het schutten van een cruiseschip zijn vier vletterlieden nodig. Voor schepen met een lengte van driehonderd meter kunnen dat wel acht medewerkers zijn. De CVV is verder actief in de havens van Zeehaven IJmuiden NV en die van Beverwijk. De Zaanse en Amsterdamse havens vallen overigens onder De Koperen Ploeg.

Wat eraan vooraf ging…

De oorsprong van de Coöperatieve Vletterlieden Vereniging (CVV) ligt opvallend genoeg niet in deze regio, maar in Den Helder. Het zijn rauwe mannen in roeibootjes, die trossen van binnenkomende of vertrekkende schepen vastmaken en losgooien en het schip als stuurman door het kanaal of havens begeleiden. Zij werken vanaf 1824 voornamelijk in de buurt van het Nieuwe Diep, aan de monding van het Noordhollands Kanaal. Omdat deze waterweg als toegang tot Amsterdam niet voldoet, wordt het Noordzeekanaal gegraven. Direct na de opening van deze waterweg (1876) komen deze vletterlieden naar IJmuiden voor het verlenen van assistentie aan het scheepvaartverkeer.

Al snel ontstaan drie groepen. Zo is er de Gouden Ploeg, die vanwege haar Helderse achtergrond reeds overeenkomsten heeft met scheepvaartondernemingen als de Maatschappij Nederland en de Hollandsche Lloyd. Daarnaast ontstaat een Koperen Ploeg, bestaande uit twaalf man. Deze ploeg, opgericht door de bekende IJmuidenaar Gerrit van der Wiele, verdient minder, heeft ook minder snelle roeiboten en is bovendien in een hevige strijd verwikkeld met een derde groep, de vrije vletterlieden. In de beginjaren is de onderlinge concurrentie moordend. Zo komt het meerdere malen tot vechtpartijen op zee. De concurrentiestrijd tussen de ‘koperen’ en de ‘vrijen’ wordt in het voordeel van de eerste beslist wanneer deze rond 1920 een kleine walvisvaarder krijgen om de vletten snel buitengaats te krijgen. Een ongelijke strijd met de ‘vrijen’ die zich moeten voortbewegen met roeiriemen.

Na de tweede wereldoorlog zijn veel vletterlieden de onderlinge concurrentie zat. Het een en ander heeft tot gevolg dat de drie ploegen met elkaar gaan samenwerken. De samenwerking wordt op 30 november 1945 bezegeld met de officiële oprichting van de CVV. De Koperen Ploeg verhuist later naar Amsterdam. Eerst vestigen deze vletterlieden zich op Steiger 8, na tien jaar wordt de locatie het Westerhoofd in de Coenhaven. Sinds 19 juni 1998 bevindt De Koperen ploeg zich aan de Capriweg in de Westhaven.