ACM is watching de haven?

01 juli 2016

 

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is een marktwaakhond die toezicht houdt op de mededinging tussen bedrijven en de belangen van consumenten beschermt. De toezichthouder is ook actief in de sector havens en transport. 

Om haar doelstellingen te verwezenlijken - het creëren van een gelijk speelveld tussen bedrijven en het bewaken van consumentenbelangen - heeft ACM een groot aantal bevoegdheden, vastgelegd in wet- en regelgeving. Zo kan zij bij het vermoeden dat een bedrijf zich niet aan de regels houdt, een onderzoek starten. In het belang van dit onderzoek mogen haar medewerkers bijvoorbeeld plaatsen betreden, inzage in de administratie vorderen en zelfs gegevens meenemen. Dit geldt niet alleen voor bedrijfslocaties, maar onder omstandigheden ook voor woningen. Bovendien moet iedereen verplicht meewerken aan de onderzoeken van ACM. Stelt ACM vast dat een bedrijf zich inderdaad niet aan de regels houdt, dan heeft zij een aantal juridische middelen tot haar beschikking om het bedrijf hier wel toe te dwingen. 

Haven en transport

NZKG-1ACM heeft voor de jaren 2016 en 2017 een aantal sectoren uitgezocht waar zij in het bijzonder aandacht aan gaat besteden. Eén van die sectoren is de sector havens en transport, vanwege het grote belang van deze sector voor de Nederlandse economie. Reden is dat ACM signalen heeft ontvangen dat bedrijven in deze sector soms samenwerken op een manier die in strijd is met het mededingingsrecht. Bedrijven gaan bijvoorbeeld te ver als ze niet eerlijk concurreren door bijvoorbeeld afspraken te maken over de prijzen die zij aan klanten berekenen of door samen de markt te verdelen.

ACM wil dat bedrijven in de havens en in het transport daaromheen eerlijk met elkaar concurreren. Gebrek aan concurrentie in de zeehavens en het transport daaromheen kan leiden tot hogere prijzen voor producten en is slecht voor de innovatie. De Nederlandse havens kunnen hun voorsprong op andere havens gaan verliezen als de andere havens de vracht goedkoper en innovatiever verwerken.

In dit licht richt ACM zich de komende twee jaar op twee sporen: het voorkomen van oneerlijke concurrentie door voorlichting aan bedrijven in de haven- en transportsector. Daarnaast doet ACM onderzoek naar bedrijven die de Mededingingswet overtreden.

In juni 2016 hebben kartelinspecteurs van ACM ruim 6.500 LinkedIn-profielen bezocht van personen die werken in de Rotterdamse haven of in de haven- en transportsector. De kartelinspecteurs laten op LinkedIn een link achter die leidt naar meer informatie over kartels. Het bezoeken van de LinkedIn-profielen is een onderdeel van de ACM-campagne ‘Kartels gaan nooit onopgemerkt’.

Een kartel is een verboden afspraak tussen bedrijven om de onderlinge concurrentie buitenspel te zetten. Door bijvoorbeeld af te spreken om hogere prijzen te vragen of de markt te verdelen. Het opsporen en stoppen van dit soort afspraken behoort tot de taken van ACM. Bedrijven en personen die bij een kartel betrokken zijn kunnen door ACM een hoge boete opgelegd krijgen.

Door middel van de genoemde campagne wil ACM de kennis over kartels vergroten bij personen die werken in de haven- en transportsector. ACM is ervan overtuigd dat meer bekendheid met kartels bij deze personen zal leiden tot meer tips over verboden afspraken in de sector havens en transport. 

Q&A

Q: Als ik een connectieverzoek via LindkedIn ontvang van een medewerker van ACM, ben ik dan verplicht om dit verzoek te accepteren?
A: Nee, niemand is verplicht om ACM-medewerkers aan hun LinkedIn-connecties toe te voegen. 

Q: Is ACM door het achterlaten van een link op mijn LinkedIn-profiel een onderzoek gestart naar mijn bedrijf, waardoor ik nu moet meewerken?
A: Nee, het enkele bezoeken van LinkedIn-profielen door medewerkers van ACM betekent niet dat ACM ook daadwerkelijk een onderzoek is gestart naar een specifieke gedraging of bedrijf. 

Q: Is het geven van tips de enige manier om een kartel bij ACM te melden?
A: Nee, wanneer een bedrijf tot de conclusie komt dat het bij een kartel betrokken is, kan het ervoor kiezen om een zogenoemd clementieverzoek in te dienen. Daarmee kan boete-immuniteit of een sterke boetereductie worden verkregen. Een clementieverzoek zal doorgaans door een advocaat namens een bedrijf worden ingediend. 

Q. Kan ACM een onderzoek starten op basis van (anonieme) tips?
A: Ja, dat kan in beginsel wel, maar ACM zal die tips zorgvuldig moeten beoordelen, voordat zij een onderzoek start. ACM kan alleen van haar bevoegdheden gebruikmaken voor zover dat redelijkerwijs noodzakelijk is. 

Q: Als medewerkers van de ACM onverwacht op de stoep staan bij ons bedrijf, ben ik dan verplicht om hen binnen te laten?
A: Ja, het afleggen van zogenaamde ‘bedrijfsbezoeken’ behoort tot de bevoegdheden van de ACM. U bent verplicht hieraan medewerking te verlenen. Schending van deze medewerkingsplicht kan in het ergste geval leiden tot het opleggen van een boete. 

Q: Als ik een officieel informatieverzoek ontvang van de ACM, ben ik dan verplicht om te antwoorden?
A: Ja, een toezichthouder is bevoegd inzage te vorderen van zakelijke gegevens. Ook hiervoor geldt een medewerkingsplicht. Enkel vragen die tot zelfbeschuldiging zouden leiden, hoeft u niet te beantwoorden. Er geldt dus wel een zwijgrecht. 

Q: Mag ik nog (in)formeel contact onderhouden met medewerkers van concurrerende haven- of transportbedrijven?
A: Ja, er geldt geen contactverbod. Er mag echter niet over concurrentiegevoelige informatie gesproken worden. Informatie over prijzen, klanten of strategieën mag niet gedeeld worden. 

Q: Welke afspraken zijn verboden?
A: In beginsel zijn o.a. de volgende afspraken tussen concurrenten strikt verboden:

• Prijsafspraken;
• Verdeling van markten (marktregels / status quo / niet-aanvalspact);
• Verdeling van klanten;
• Beperking van de productie en de verkoop;
• Collectieve boycot / gezamenlijke discriminatie;
• Manipuleren van aanbestedingen;
• Uitwisseling van toekomstige prijsinformatie en informatie over hoeveelheden. 

Q: Hoe kan ik overtredingen van de mededingingsregels binnen mijn bedrijf signaleren?
A: Let bijvoorbeeld op opvallende e-mails, bijeenkomsten met concurrenten en economisch onverklaarbare situaties.  

Meer weten?

Hebt u naar aanleiding van dit artikel nog vragen? Voor meer informatie neemt u contact op met Ruben Elkerbout en Mattijs Baneke van Stek Advocaten.
ruben.elkerbout@steklaw.com / mattijs.baneke@steklaw.com
020-5305200
www.steklaw.com