Als het op de Noordzee werkt, werkt het overal

13 januari 2017

 

Gewicht leg je alleen samen in de schaal, stelt directeur Arjen Uytendaal over zijn Nederland Maritiem Land (NML), de overkoepelende promotieorganisatie van de Nederlandse maritieme sector. De hechte verbondenheid binnen de sector maakt die samenwerking ook effectief. 

Maritieme bedrijven worden veelal bevolkt door mensen die ooit gevaren hebben en naar de wal zijn gegaan en een gedeelde technische achtergrond hebben. Ook de sterke internationale oriëntatie versterkt de neiging om elkaar op te zoeken. Daarnaast is er een aantal verbindende onderwerpen die zich goed lenen voor een gezamenlijke aanpak, zoals de gerichte werving van jongeren voor de maritieme sector en het stimuleren van fundamenteel en toegepast onderzoek bij universiteiten naar bijvoorbeeld nieuwe materialen en naar een fenomeen als autonoom varen.

Ook kanaliseert NML de lobby richting de politiek. “Op de natte HISWA in augustus dit jaar waren al onze topfiguren aanwezig”, vertelt de directeur. “We hebben toen een tiental Kamerleden mee op een rondvaart door de Amsterdamse haven genomen, onder meer naar de nieuwe locatie van Feadship en naar een jachtenbouwer in Zaandam.” Op 31 oktober jongstleden werden maritieme innovatieprijzen uitgedeeld bij het jaarlijkse Maritime Awards Gala dat door Mark Rutte werd geopend ten overstaan van 800 maritieme professionals en politici. “Daarnaast weet de sector dat samenwerken moet om het product te verkopen. Nederland moet het hebben van specialistische opdrachten waarbij wij ons onderscheiden met een sterke focus op kwaliteit, duurzaamheid, innovatie en specifieke klantwensen. Op prijs concurreren met landen als China en Zuid-Korea is zinloos.”

Scheepsbouw
Zo’n niche is de superjachtbouw waarmee Amsterdam zich nu profileert, zegt Uytendaal. “Een miljardenbusiness die geen last heeft van de crisis en honderd procent export is. Feadship (onderdeel daarvan is Van Lent Shipyards) gaat een vestiging in Amsterdam neerzetten waar ruimte is om jachten tot 160 meter lang te bouwen en te onderhouden. Bij de jachtenbouw draait alles om topkwaliteit in elk detail en daar is Nederland heel goed in.”

Ook in alles wat met sleepboten en sleepbootbouw te maken heeft loopt Nederland voorop. In IJmond varen Iskes en Svitzer met het materieel dat hier in Nederland gebouwd wordt bij bijvoorbeeld Damen en Holland Shipyard. Zo heeft Iskes net de sleepboot Telstar in de vaart genomen met een hybride voortstuwing waarbij de dieselmotor alleen bij het zware werk ingezet wordt: duurzaam en zuinig.

Het is niet alles hosanna op het ogenblik, zegt Uytendaal. “Het jaar 2015 was nog redelijk in de scheepsbouw en de offshore, maar nu zijn mede onder invloed van de lage olieprijs de orderportefeuilles een stuk leger. Dat treft vooral de Rotterdamse regio. De helft van de gehele maritieme sector bevindt zich tussen de Maasvlakte en Gorinchem. In een meer toegevoegde–waardehaven als Amsterdam zijn de maakindustrie activiteiten minder op nieuwbouw – afgezien van de booming jachtenbouw – gericht en diverser georiënteerd: er is hier ook veel werk in food, vis, cacao en staal. En de werven in Amsterdam als Damen Shiprepair Amsterdam en Damen Shiprepair Oranjewerf zijn meer op onderhoud, afbouw en reparatie gericht en dat gaat, hoewel iets minder, nog wel door. Ook kan IJmond van wél goedlopende offshore-activiteiten als wind op zee en decommissioning profiteren. De pijn zit echt in de nieuwbouw en de ontslaggolf slaat meer in Rotterdam neer zoals onlangs bij Heerema bleek.”