Amsterdamse havenregio zet in op meer containervervoer over het water

07 mei 2013

 

Pag . 24-25 Flevokust AI

Het vervoer van containers van en naar de Amsterdamse havenregio zal de komende jaren fors toenemen. Volgens onderzoek van Havenbedrijf Amsterdam NV heeft het achterland een potentie van 1,2 miljoen containers per jaar waarvan de meeste nu over de weg hun bestemming vinden naar de mainports Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen. Diverse projecten voor containervervoer over het water zijn al succesvol of lijken veel kans van slagen te hebben. Doel is uiteraard meer vervoer via de binnenvaart en goederentreinen en minder over de weg.

Een initiatief om het goederentransport per container te stimuleren is Flevokust. Een gezamenlijk project van Havenbedrijf Amsterdam NV en de gemeente Lelystad. Flevokust is ook de naam van een nieuw havengebied dat moet verrijzen ten noorden van Lelystad.

Koen Overtoom, Chief Operations Officer (COO) van Havenbedrijf Amsterdam, zegt in een toelichting: “Versterking van het vestigingsklimaat en de concurrentiepositie van Amsterdam als logistiek knooppunt staan hoog op de agenda. Logistiek is één van de negen topsectoren in Nederland, terwijl de logistieke mainports Amsterdam en Rotterdam zijn aangewezen als speerpunten van het ruimtelijk-economisch beleid. Met luchthaven Schiphol en Lelystad Airport, de Amsterdamse haven en Bloemenveiling Aalsmeer beschikt onze meterpoolregio over een unieke combinatie van logistieke knooppunten, met verbindingen naar Europa en de rest van de wereld. Een ontwikkeling als Flevokust past uitstekend in het streven meer goederen via het water naar het achterland te vervoeren. We zijn net gestart met de vraag aan marktpartijen hoe zij denken over deze plannen, en wie zich zou willen vestigingen in Flevokust.”

Marktverkenning geïnteresseerde bedrijven

Uit onderzoek is gebleken dat het gebied ten noorden van Lelystad een geschikte locatie is voor een multimodale overslaghaven. Op het terrein staan onder andere een containerterminal en een vierhonderd meter lange insteekhaven gepland. Verder zijn er kavels voor havengebonden bedrijven en industrieën in de hogere milieucategorieën (klasse 3, 4 en 5).

Dit havengebonden gebied van circa 43 hectare maakt onderdeel uit van een groot bedrijventerrein van 115 hectare dat in fasen wordt aangelegd. In 2015 zou de multimodale overslaghaven (water, spoor en weg) operationeel moeten zijn.

Inmiddels is er medio februari een marktverkenning gestart onder bedrijven met de vraag of zij belangstelling hebben voor een vestiging op het nieuwe haventerrein. De eerste resultaten van deze marktverkenning moeten dit voorjaar bekend worden. Volgens prognoses kan de terminal in het eerste jaar (2015) rond de 27.000 containers behandelen. Dit aantal zou in 2020 moeten doorgroeien naar 90.000 stuks. Weer zo’n tien jaar later is dan de maximale capaciteit (circa 105.000 containers) bereikt.

Volgens een woordvoerster van Havenbedrijf Amsterdam NV heeft men voor Lelystad gekozen om onder andere de verbindingen te verbeteren vanuit de Randstad en het achterland van Noord-Nederland. Zo komt Flevokust te liggen aan de drukke scheepvaartroute Amsterdam-Lemmer. Andere voordelen van Lelystad zijn het diepe vaarwater, de directe nabijheid van Lelystad Airport, de snelweg A6 en de spoorwegen Hanze- en Flevolijn. Containers komen per binnenschip aan en gaan vervolgens per truck of trein naar het directe achterland.

‘Flevokust’ ligt dus op een strategische locatie aan één van de belangrijkste binnenvaartroutes van Nederland. Samen met ontwikkelingen als de uitbreiding van Lelystad Airport en de Hanzelijn (opening in 2012) versterkt dit de functie van Flevoland en Lelystad als logistiek knooppunt.

Circle Lines als voorbeeld

Bij de ontwikkeling van de plannen waren de zogeheten Circle Lines het uitgangspunt, een door Havenbedrijf Amsterdam ontwikkeld vervoersconcept. Uitgangspunt is een fijnmazig transportsysteem voor vervoer over water, vergelijkbaar met een metrosysteem. Dit systeem is te verfijnen met lokale shuttles en lijnen naar Rotterdam, Antwerpen en het Duitse achterland. Met een netwerk van overslagpunten kan de doorvoer van goederen efficiënter, goedkoper en duurzamer verlopen omdat er minder vrachtwagens nodig zullen zijn voor het wegtransport. Gevolg: minder uitstoot van CO2 en fijnstof.

De provincie Flevoland, de gemeente Lelystad, Havenbedrijf Amsterdam en de rijksoverheid financieren de haven en het bijbehorende bedrijventerrein. De kosten worden geraamd op 50 miljoen tot 75 miljoen euro.

Aardappels in containers

Ook elders in de Amsterdamse havenregio wordt volop gebruikt gemaakt van containers. MEO vervoert anno 2013 veel aardappelen per containerschip vanaf de Velserkade in Velsen-Noord. De logistiek dienstverlener heeft hier de beschikking over een containerterminal, inclusief containerkraan, en ook loodsen voor de op- en overslag van diverse goederen.

Volgens een woordvoerder van MEO zijn de tarieven voor containervervoer gunstig. Een gevolg van dit alles is wel dat de overslag van pootaardappelen in de haven van Beverwijk, alom bekend als dé grootste aardappelhaven ter wereld, in 2012 met twintig procent is afgenomen. Ging er in 2011 nog ruim 70.000 ton aardappelen naar landen als Egypte, Libanon en Marokko, vorig jaar was dit nog maar 56.300 ton.

Eigen containerterminal Beverwijk

Al enige jaren beschikt de haven van Beverwijk over een eigen containerterminal, genaamd CTB. De overslagkade is tweehonderd meter lang, terwijl er op de terminal 1,5 hectare beschikbaar is aan verharde op- en overslagruimte, omgeven door hekken. Dagelijks varen er twee binnenvaartschepen tussen Beverwijk en hoofdzakelijk Rotterdam. De containers zijn van klanten uit Beverwijk maar ook uit plaatsen als Alkmaar en Schagen.

Logistiek dienstverlener Daalimpex in Velsen-Noord bijvoorbeeld laat jaarlijks ongeveer vijfduizend containers met vis vervoeren naar Rotterdam. “Van daaruit gaan de transporten naar Azië, al moet ik zeggen dat West-Afrika in opkomst is,” aldus Johan Kloosterboer van Kloosterboer Holding, het moederbedrijf van Daalimpex. “Naar China en Japan vervoeren we veel kabeljauw of makreel, richting landen als Egypte en Nigeria vooral aardappelen, blauwe wijting en haring.”

Het eerste binnenvaartschip vertrekt elke middag om 17 uur. Om dezelfde tijd vertrekt een tweede schip vanuit Rotterdam naar Beverwijk met retourlading voor de klanten. Het laden en lossen van de binnenvaartschepen gebeurt met een containerkraan. Drie jaar geleden heeft CTB deze kraan aangepast tot 180 meter, waardoor het bedrijf nu containers kan stapelen tot maximaal zes hoog. De terminal biedt plaats aan zo'n 1750 containers van veertig voet. Het water heeft een diepte van 8,5 meter onder NAP, geschikt dus voor zeeschepen.

Ook vis in containers

Sinds een aantal jaren wordt ook in IJmuiden aangelande diepgevroren vis voor een deel in containers vervoerd.  De Haringhaven beschikt sinds 2011 over een terrein voor de overslag van containers met vis. Zeehaven IJmuiden NV ging drie jaar eerder het samenwerkingsverband Container Stevedoring Ymuiden (CSY) aan met Ter Haak Group.

Op frequente tijden komt er een binnenvaartschip met lege containers. Na een paar dagen vertrekt het schip naar de USA-terminal in Amsterdam, waar ook andere containers aan boord gaan richting Rotterdam, waar de containers opnieuw worden verladen. De vis (vooral haring, horsmakreel en makreel) heeft als eindbestemming China en verder Nigeria, Benin en Ivoorkust. Deze vis wordt in deze landen direct op de lokale markt verkocht.

De rederijen zijn tevreden over deze vorm van containervervoer. Zo bieden containers de mogelijkheid om vis veel dieper te vervoeren naar de binnenlanden van bijvoorbeeld Nigeria. Daarnaast handelen Afrikaanse havens containerschepen veel eerder af dan reefers (koelschepen). Bovendien kunnen de rederijen met containers veel gerichter en in kleine fragmenten hun klanten beleveren. De kwaliteit van de vis blijft uitstekend.

In 2007 was de start met honderd containers, in 2008 waren dat er al 1700. Twee jaar later ging het om 2400 exemplaren en in 2012 bijna vierduizend. Dat spaarde zo’n achtduizend vrachtwagenritten uit.

www.portofamsterdam.nl
www.zeehaven.nl
www.meo.nl
www.zeehaven.nl