Sail-in reportage: De Koperen Ploeg

04 september 2015

Tekst: Lisette Vos

Eens in de vijf jaar is voor de bootmannen van De Koperen Ploeg de intocht van Sail Amsterdam de mooiste werkdag van het jaar. Op woensdag 19 augustus ging de negende editie van start met een parade van twaalf kilometer. Zestien bootmannen werkten op hun vrije dag om de bijna vijftig tall ships van over de hele wereld aan te meren.

Zestien bootmannen staan in de thuishaven van De Koperen Ploeg te popelen om aan de slag te gaan, tijdens hun vrije dag nog wel. Het is Sail Amsterdam én daar wil iedereen bij zijn. Ze zijn niet alleen gekomen: in een grote partytent zitten tientallen genodigden aan de koffie met een gebakje. Ze doen de zes meervlets en de communicatieboot KP7 uitgeleide en hopen zelf ook een glimp op te vangen van de grote parade met bijna vijftig tall ships. Zoals elke vijf jaar vertrekken de historische zeilschepen vanuit IJmuiden en varen zij dwars door het havengebied naar Amsterdam.

Koperen -PloegDe bootmannen die tijdens Sail vrijwillig werken, vallen op woensdag 19 augustus met hun neus in de boter: op de meervlets begeleiden zij de clipper Stad Amsterdam die de stoet van twaalf kilometer aanvoert. Om de clipper heen varen tijdens de intocht tientallen motorbootjes van particulieren die zichtbaar genieten, en daarna volgen nog eens vijftig tall ships, marineschepen en ontelbare bootjes. De bootmannen van De Koperen Ploeg varen, lachen, maken foto’s. Als de parade het IJ achter Amsterdam Centraal Station bereikt, klinkt tweemaal een kanonsaluut, direct gevolgd door het Wilhelmus. 

In goede banen
Dat is het signaal dat het echte werk voor de bootmannen begint: het vast- en losmaken van de tall ships die de komende vijf dagen in de IJhaven liggen. In de kajuit van de KP7 ligt de lijst met schepen en aanlegplaatsen onder handbereik van coördinator Jack van Arkel. Een jaar heeft De Koperen Ploeg – samen met onder meer Havenbedrijf Amsterdam - overleg gevoerd om deze operatie in goede banen te leiden. De organisatie van Sail heeft strengere regels ingesteld en dat betaalt zich uit. Tijdens het aanmeren is de IJhaven voor de particuliere bootjes verboden terrein. “We hebben alle ruimte”, licht Van Arkel toe.

Op de kade in de IJhaven staan – en zitten – wel duizenden toeschouwers die het schouwspel van dichtbij willen bewonderen. De bootmannen wijzen het publiek in duidelijke taal op de risico´s van hun werk. De kans is klein, maar als een strak gespannen tros breekt, zijn de gevolgen voor de mensen aan de kant niet te overzien. Ook proberen de bootmannen te voorkomen dat de bemanning van een tall ship een hieuwlijn werpt om de kade te bereiken. Aan deze lijn zit een zware bal die – als deze niet wordt opgevangen – toeschouwers kan verwonden. Het publiek weet de inspanningen van de bootmannen te waarderen: vaak klinkt applaus als een zeilschip is aangemeerd. 

Jan Schaeferbrug
Gerrit de Bruijn (67) kent inmiddels de klappen van de zweep: hij heeft alle negen edities van Sail meegemaakt. In 1971 ging hij bij De Koperen Ploeg aan de slag, vier jaar later was de eerste editie van Sail. In 1975 waren de Passenger Terminal Amsterdam (PTA) en de Jan Schaeferbrug er nog niet, weet hij. De brug aan het begin van de IJhaven is nu voor een deel ontmanteld om de tall ships toe te kunnen laten. “De tijdelijke doorgang is nu een bottleneck. Maar dat is niet erg. Je komt naar Sail om in rustig tempo langs de tall ships te varen”, stelt De Bruijn die de eerste editie van Sail nog altijd de mooiste vindt. “Toen was het evenement nog niet zo commercieel.”

Coördinator Jack van Arkel blijft intussen op de KP7 het overzicht houden: via de megafoon houdt hij contact met de mannen op het water. De operatie in de IJhaven verloopt voorspoedig. Voor de bootmannen is het aanmeren van een tall ship – in vergelijking met een immens zeeschip – minder zwaar. De trossen zijn aanzienlijk minder dik en niet van staaldraad. In de namiddag stapt een tv-ploeg van de NOS aan boord van de KP7 om Van Arkel te interviewen en shots te schieten van het aanmeren van de tall ships. De Koperen Ploeg heeft zich deze dag ‘mooi in de kijker’ gespeeld, aldus voorzitter Michael Schotte. 

Gewone werk
Ver weg van het toegestroomde publiek in de IJhaven gaat het gewone werk van De Koperen Ploeg tijdens Sail gewoon door. Veertien bootmannen – waarvan de meeste voor een reguliere werkdag zijn ingeroosterd - en tien meervlets staan in de thuishaven paraat. Als de stremming na de intocht is opgeheven, komt de beroepsvaart immers weer op gang. Daar is De Koperen Ploeg óók onmisbaar.

Contactgegevens
De Koperen Ploeg WA
Capriweg 30
1044 AL Amsterdam
branches: Port, shipping and cargo services
fax:
tel: +31 20 448 70 90

meer informatie